Persbericht van Xerius: Zelfstandigen werken gemiddeld 22 dagen per jaar ziek door

Antwerpen 12 oktober 2026 - Zo goed als alle zelfstandigen (97%) werkten de voorbije twee jaar terwijl ze ziek waren. Gemiddeld gaat het over 22 dagen per jaar. Dat blijkt uit een onderzoek van Xerius bij 2.282 ondernemers in 2026 in België. Vooral de angst voor inkomensverlies en voor werk dat zich blijft opstapelen zetten ondernemers ertoe aan om aan de slag te blijven bij ziekte. Het gebrek aan kennis over de wettelijke ziekte-uitkering is een duidelijke barrière: bijna de helft beseft niet dat ze hier recht op hebben en slechts één op de zes weet hoeveel deze bedraagt. Minder dan één op de vijf Belgische zelfstandigen heeft ooit al een beroep gedaan op de wettelijke ziekteverzekering.

Ziek zijn betekent voor zelfstandigen zelden stoppen met werken

De voorbije twee jaar werkte ongeveer 97% van de ondernemers weleens terwijl ze ziek waren. Meer dan drie op de vier ondernemers (77%) gingen ziek naar hun zaak of onderneming, vier op de tien (39%) werkte ziek van thuis uit – of een combinatie van beiden. Ondernemers die ziek doorwerken, doen dat gemiddeld maar liefst 22 dagen per jaar. Daarnaast zegt 67% van alle bevraagde ondernemers vaak met pijn te werken.

Verkoudheid, rugpijn, hoofdpijn of buikpijn houden ondernemers niet tegen

Als het om henzelf gaat vinden zelfstandigen een verkoudheid, rugpijn, hoofdpijn/migraine of buikpijn geen reden om thuis te blijven of om niet te gaan werken. Bij een verkoudheid blijft 82% doorwerken. Ook rugpijn (78%), hoofdpijn of migraine (76%) en buikpijn (73%) houden de meeste ondernemers niet thuis. Ook wanneer ze zich mentaal niet goed voelen, zegt driekwart (74%) te blijven werken.

Ook met koorts of griep blijft een deel aan het werk, al is dat bij één op de drie (31%) van thuis uit. De vrees om anderen te besmetten speelt daarbij eveneens een rol: de helft van de ondernemers houdt daar duidelijk rekening mee, terwijl 26% zich daar weinig zorgen over maakt. Bij klachten door een chronische of langdurige ziekte valt thuiswerk terug tot een op acht (12%).

Waarom blijven zelfstandigen werken als ze ziek zijn?

De redenen om door te werken zijn hoofdzakelijk praktisch en financieel. Van de ondernemers die ziek werken, doet 63% dat om geen inkomsten te mislopen. Bij 58% speelt mee dat het werk anders blijft liggen en bijna de helft (47%) voelt zich onmisbaar voor de zaak. Ook de vrees om klanten teleur te stellen (45%) of om collega’s te belasten (17%) speelt mee.

Youssef Deconinck, woordvoerder van Xerius.: “Doorwerken met gezondheidsklachten: een realiteit voor veel zelfstandigen en dat maar liefst gemiddeld 22 dagen per jaar. Voor zelfstandigen is ziek uitvallen niet alleen een gezondheidskwestie, maar ook een bron van stress voor de praktische en financiële gevolgen. Inkomsten vallen weg, werk blijft liggen en klanten rekenen op hen. Dat verklaart waarom zelfs bij koorts of griep een deel blijft werken, al dan niet van thuis uit. Toch beseft de absolute meerderheid (82%) dat wie ziek is, goed voor zichzelf moet zorgen om zo sneller gezond te worden.”

Beperkt gebruik van de wettelijke ziekteverzekering

Youssef Deconinck van Xerius: “De persoonlijke betrokkenheid en passie van zelfstandigen zorgt ervoor dat ze zich gedreven voelen om te blijven doorgaan, zelfs wanneer hun gezondheid het laat afweten. Dat is overduidelijk het geval voor ondernemers in zowel Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Minder dan één op de vijf zelfstandigen heeft ooit al beroep gedaan op de wettelijke ziekte-uitkering. Bij de helft van hen blijft het beperkt tot twee uitkeringsdagen per jaar, al is er een kleine groep die noodgedwongen langer afwezig is door ziekte. Het gemiddelde ligt op zeven uitkeringsdagen per jaar.”

Meer dan acht op de tien kennen het bedrag van de ziekte-uitkering niet

Slechts één op de zes (16%) heeft een idee van het bedrag of kent het exact. Opvallend genoeg weet slechts de helft van de zelfstandigen dat ze een uitkering kunnen krijgen wanneer ze ziek zijn. Nog eens 34% kent het bestaan wel, maar weet niet hoeveel de uitkering bedraagt. In totaal kennen acht op de tien het bedrag niet.

“De wettelijke ziekte-uitkering is een belangrijk vangnet, maar vervangt het gewone beroepsinkomen niet. Sinds 1 september 2026 bedraagt deze bruto 50,28 euro per dag voor een samenwonende, 65,56 euro voor een alleenstaande en 82,64 euro voor iemand met gezinslast. Enkel als de erkende arbeidsongeschiktheid langer dan zeven dagen duurt, wordt de uitkering vanaf de eerste dag betaald; bij een kortere periode is er geen uitkering. Het is belangrijk dat zelfstandigen vooraf weten op welk bedrag ze kunnen terugvallen als ze ziek worden”, duidt Xerius nog.

Over het onderzoek

De steekproef bestaat uit 2.282 Belgische ondernemers die tussen 22 april en 20 mei 2026 deelnamen aan een online kwantitatieve studie. De vragenlijst duurde gemiddeld 23 minuten en de resultaten werden gewogen op gewestniveau, zodat ze representatief zijn voor ondernemers in België. De foutenmarge blijft beperkt tot 2,04%.

De respondenten zijn licht overwegend vrouwelijk (53% tegenover 47% mannen) en komen vooral uit Vlaanderen (ongeveer 57%), gevolgd door Wallonië (30%) en Brussel (13%). De meeste ondernemers zijn tussen 36 en 65 jaar oud en wonen samen met hun partner, vaak met thuiswonende kinderen. De steekproef bevat zowel beginnende als ervaren zelfstandigen, met een duidelijke aanwezigheid van ondernemers met meer dan 10 jaar ervaring; de tertiaire sector is het sterkst vertegenwoordigd, gevolgd door de quartaire sector. Voor 42% speelde familieachtergrond of opvoeding een rol in de keuze om zelfstandig ondernemer te worden.

Over Xerius

Xerius is het grootste sociale verzekeringsfonds voor zelfstandigen en ondernemingsloket van België. Ondernemers kunnen bij Xerius terecht voor de oprichting, inschrijving, wijziging en stopzetting van een onderneming, administratieve verplichtingen, sociale bijdragen, sociale zekerheid en aanvullende verzekeringen. Vanuit 12 kantoren in België en via digitale dienstverlening ondersteunt Xerius meer dan 250.000 zelfstandigen en 165.000 vennootschappen tijdens elke fase van hun ondernemerschap.

De stap naar zelfstandige worden is kleiner dan je denkt - Xerius

Voor meer informatie (niet voor publicatie, enkel voor de pers):

Wavemakers PR – Emanuel Sys, emanuel@wavemakers.eu, 0486 17 52 65

Xerius - Youssef Deconinck